शब्द समूहाबद्दल एक शब्द संग्रह -
अनेक बाबींवर एकाच वेळी लक्ष ठेवणारा -
अष्टावधानी
अनेक केळ्यांचा समूह - घड
अनेक गुरांचा समूह - कळप
अनेक फळांचा समूह - घोस
अनेक फुलांचा समूह - गुच्छ
अनेक माणसांचा समूह - जमाव
अंग चोरून काम करणारा - अंगचोर
अस्वलाचा खेळ करणारा - दरवेशी
ईश्वर आहे असे मानणारा - आस्तिक
उंचावरून पडणारा पाण्याचा प्रवाह - धबधबा
ऐकायला येत नाही असा - बहिरा
ऐकायला व बोलायला येत नाही असा - मूकबधीर
कथा सांगणारा - कथेकरी
कधीही जिंकला न जाणारा - अजिंक्य
कपडे धुण्याचे काम करणारा - धोबी
कपडे शिवण्याचे काम करणारा - शिंपी
कष्ट करून जगणारा - श्रमजीवी
कमी आयुष्य असणारा - अल्पायुषी
कर्तव्य तत्परतेने पार पडणारा - कर्तव्यदक्ष
कापड विणणारा - विणकर
कादंबरी लिहिणारा लेखक - कादंबरीकार
कविता करणारी - कवयित्री
किल्ल्याच्या सभोवतालची भिंत - तट
केवळ स्वतःचाच फायदा करू पाहणारा - स्वार्थी
केलेले उपकार जाणणारा - कृतज्ञ
केलेले उपकार विसरणारा - कृतघ्न
कैदी ठेवण्याची जागा - तुरुंग
कोणत्याही क्षेत्रात एकदम होणारा इष्ट बदल - क्रांती
खूप दानधर्म करणारा - दानशूर
खूप आयुष्य असणारा - दीर्घायुषी
खूप पाऊस पडणे - अतिवृष्टी
गुरे राखणारा - गुराखी
घरदार नष्ट झाले आहे असा - निर्वासित
घरापुढील मोकळी जागा - अंगण
घरे बांधणारा - गवंडी
चार रस्ते एकत्र येतात ती जागा - चौक
चांदण्या रात्रीचा पंधरवडा - शुक्लपक्ष
चित्रे काढणारा - चित्रकार
जमिनीवर राहणारे प्राणी - भूचर
जादूचे खेळ करून दाखवणारा - जादूगार
जे प्रत्यक्षात नाही ते आहे असे भासणे - आभास
जेथे वस्तू विकल्या जातात ती जागा - दुकान
ज्याचे वर्णन करणे शक्य नाही ते - अवर्णनीय
ज्याचे कधी विस्मरण होत नाही ते - अविस्मरणीय
ज्याला एकही शत्रू नाही असा - अजातशत्रू
ज्याला आईवडील नाहीत असा - अनाथ, पोरका
ज्याला मरण नाही असा - अमर
ज्याला कधी म्हातारपण येत नाही असा - वजर
ठरावीक काळाच्या अंतराने प्रकाशित होणारे -
नियतकालिक
एकत्र येतात ती जागा - तिठा
झाडांची निगा राखणारा - माळी
तिथी (दिवस, वेळ) न ठरवता (अचानक) आलेला -
अतिथी
दगडावर कोरलेले लेख - शिलालेख
दगडावर मूर्ती घडवणारा - शिल्पकार
दररोज प्रसिद्ध होणारे - दैनिक
दर आठवड्याने प्रसिद्ध होणारे - साप्ताहिक
दर पंधरवड्याने प्रसिद्ध होणारे - पाक्षिक
दर महिन्याला प्रसिद्ध होणारे - मासिक
दर तीन महिन्यांनी प्रसिद्ध होणारे - त्रैमासिक
दर सहा महिन्यांनी प्रसिद्ध होणारे - षण्मासिक
दर वर्षाला प्रसिद्ध होणारे - वार्षिक
दारावरील पहारेकरी - द्वारपाल, दरवान
दुष्काळात सापडलेले - दुष्काळग्रस्त
दुसर्यावर अवलंबून असणारा - परावलंबी
दुसर्यावर उपकार करणारा - परोपकारी
दूरदर्शनवर, आकाशवाणीवर बातम्या सांगणारा -
वृत्तनिवेदक
देशाची सेवा करणारा - देशसेवक
देवापुढे सतत जळणारा दिवा - नंदादीप
दोन किंवा अनेक नद्या एकत्र येतात ते ठिकाण - संगम
धान्य साठवण्याची जागा - कोठार
नदीची सुरवात होते ती जागा - उगम
नाटकांत किंवा चित्रपटांत काम करणारा - अभिनेता
नेहमी घरात बसून राहणारा - घरकोंबडा
पाऊस अजिबात न पडणे - अवर्षण
पायात चपला वा बूट न घालता चालणारा - अनवाणी
पायापासून डोक्यापर्यंत - आपादमस्तक
पालन करणारा - पालक
पायी चालणारा - पादचारी
पुरामुळे नुकसान झालेला - पूरग्रस्त
पूर्वी कधी घडले नाही असे - अभूतपूर्व, अपूर्व
फुकट भोजन मिळण्याचे ठिकाण - सदावर्त, अन्नछत्र
बसगाड्या थांबण्याची जागा - बसस्थानक
बातमी आणून देणारा/देणारी - वार्ताहर
बोलता येत नाही असा - मुका
भाषण ऐकणारा - श्रोता
भाषण करणारा - वक्ता
माकडाचा खेळ करणारा - मदारी
मातीची भांडी करणारा - कुंभार
मृत्यूवर विजय मिळवणारा - मृत्युंजय
रणांगणावर आलेले मरण - वीरमरण
रोग्यांची शुश्रुषा करणारी - परिचारिका
लग्नासाठी जमलेले लोक - वर्हाडी
लहानांपासून वृद्ध माणसांपर्यंत - आबालवृद्ध
लाकूडकाम दरणारा - सुतार
लाज नाही असा - निर्लज्ज
लागत नाही असा - अथांग
वाद्य वाजवणारा - वादक
वाडवडिलांनी मिळवलेली - वडिलोपार्जित
विनामुल्य पाणी मिळण्याची जागा - पाणपोई
विमान चालवणारा - वैमानिक
व्याख्यान देणारा - व्याख्याता
शत्रूकडील बातमी काढणारा - हेर
शत्रूला सामील झालेला - फितूर
शेती करणारा - शेतकरी
शोध लावणारा - संशोधक
श्रमांवर जगणारा - श्रमजीवी
सतत काम करणारा - दिर्घोद्योगी
स्तुती गाणारा - भाट
सर्व इच्छा पूर्ण करणारा वृक्ष - कल्पवृक्ष
सर्व इच्छा पूर्ण करणारी गाय - कामधेनू
स्वर्गातील इंद्राची बाग - नंदनवन
स्वतः श्रम न करता खाणारा - ऐतखाऊ
स्वतःचा स्वार्थ न पाहणारा - निःस्वार्थी
संकटे दूर करणारा - विघ्नहर्ता
सूर्य उगवण्याची घटना - सूर्योदय
सूर्य मावळण्याची घटना - सूर्यास्त
सोन्याचांदीचे दागिने करणारा - सोनार
हत्तीला काबूत ठेवणारा - माहूत
हाताच्या बोटात घालायचं दागिना - अंगठी
हिमालयापासून कन्याकुमारीपार्यंत होडी चालवणारा - नावाडी
अनेक बाबींवर एकाच वेळी लक्ष ठेवणारा -
अष्टावधानी
अनेक केळ्यांचा समूह - घड
अनेक गुरांचा समूह - कळप
अनेक फळांचा समूह - घोस
अनेक फुलांचा समूह - गुच्छ
अनेक माणसांचा समूह - जमाव
अंग चोरून काम करणारा - अंगचोर
अस्वलाचा खेळ करणारा - दरवेशी
ईश्वर आहे असे मानणारा - आस्तिक
उंचावरून पडणारा पाण्याचा प्रवाह - धबधबा
ऐकायला येत नाही असा - बहिरा
ऐकायला व बोलायला येत नाही असा - मूकबधीर
कथा सांगणारा - कथेकरी
कधीही जिंकला न जाणारा - अजिंक्य
कपडे धुण्याचे काम करणारा - धोबी
कपडे शिवण्याचे काम करणारा - शिंपी
कष्ट करून जगणारा - श्रमजीवी
कमी आयुष्य असणारा - अल्पायुषी
कर्तव्य तत्परतेने पार पडणारा - कर्तव्यदक्ष
कापड विणणारा - विणकर
कादंबरी लिहिणारा लेखक - कादंबरीकार
कविता करणारी - कवयित्री
किल्ल्याच्या सभोवतालची भिंत - तट
केवळ स्वतःचाच फायदा करू पाहणारा - स्वार्थी
केलेले उपकार जाणणारा - कृतज्ञ
केलेले उपकार विसरणारा - कृतघ्न
कैदी ठेवण्याची जागा - तुरुंग
कोणत्याही क्षेत्रात एकदम होणारा इष्ट बदल - क्रांती
खूप दानधर्म करणारा - दानशूर
खूप आयुष्य असणारा - दीर्घायुषी
खूप पाऊस पडणे - अतिवृष्टी
गुरे राखणारा - गुराखी
घरदार नष्ट झाले आहे असा - निर्वासित
घरापुढील मोकळी जागा - अंगण
घरे बांधणारा - गवंडी
चार रस्ते एकत्र येतात ती जागा - चौक
चांदण्या रात्रीचा पंधरवडा - शुक्लपक्ष
चित्रे काढणारा - चित्रकार
जमिनीवर राहणारे प्राणी - भूचर
जादूचे खेळ करून दाखवणारा - जादूगार
जे प्रत्यक्षात नाही ते आहे असे भासणे - आभास
जेथे वस्तू विकल्या जातात ती जागा - दुकान
ज्याचे वर्णन करणे शक्य नाही ते - अवर्णनीय
ज्याचे कधी विस्मरण होत नाही ते - अविस्मरणीय
ज्याला एकही शत्रू नाही असा - अजातशत्रू
ज्याला आईवडील नाहीत असा - अनाथ, पोरका
ज्याला मरण नाही असा - अमर
ज्याला कधी म्हातारपण येत नाही असा - वजर
ठरावीक काळाच्या अंतराने प्रकाशित होणारे -
नियतकालिक
एकत्र येतात ती जागा - तिठा
झाडांची निगा राखणारा - माळी
तिथी (दिवस, वेळ) न ठरवता (अचानक) आलेला -
अतिथी
दगडावर कोरलेले लेख - शिलालेख
दगडावर मूर्ती घडवणारा - शिल्पकार
दररोज प्रसिद्ध होणारे - दैनिक
दर आठवड्याने प्रसिद्ध होणारे - साप्ताहिक
दर पंधरवड्याने प्रसिद्ध होणारे - पाक्षिक
दर महिन्याला प्रसिद्ध होणारे - मासिक
दर तीन महिन्यांनी प्रसिद्ध होणारे - त्रैमासिक
दर सहा महिन्यांनी प्रसिद्ध होणारे - षण्मासिक
दर वर्षाला प्रसिद्ध होणारे - वार्षिक
दारावरील पहारेकरी - द्वारपाल, दरवान
दुष्काळात सापडलेले - दुष्काळग्रस्त
दुसर्यावर अवलंबून असणारा - परावलंबी
दुसर्यावर उपकार करणारा - परोपकारी
दूरदर्शनवर, आकाशवाणीवर बातम्या सांगणारा -
वृत्तनिवेदक
देशाची सेवा करणारा - देशसेवक
देवापुढे सतत जळणारा दिवा - नंदादीप
दोन किंवा अनेक नद्या एकत्र येतात ते ठिकाण - संगम
धान्य साठवण्याची जागा - कोठार
नदीची सुरवात होते ती जागा - उगम
नाटकांत किंवा चित्रपटांत काम करणारा - अभिनेता
नेहमी घरात बसून राहणारा - घरकोंबडा
पाऊस अजिबात न पडणे - अवर्षण
पायात चपला वा बूट न घालता चालणारा - अनवाणी
पायापासून डोक्यापर्यंत - आपादमस्तक
पालन करणारा - पालक
पायी चालणारा - पादचारी
पुरामुळे नुकसान झालेला - पूरग्रस्त
पूर्वी कधी घडले नाही असे - अभूतपूर्व, अपूर्व
फुकट भोजन मिळण्याचे ठिकाण - सदावर्त, अन्नछत्र
बसगाड्या थांबण्याची जागा - बसस्थानक
बातमी आणून देणारा/देणारी - वार्ताहर
बोलता येत नाही असा - मुका
भाषण ऐकणारा - श्रोता
भाषण करणारा - वक्ता
माकडाचा खेळ करणारा - मदारी
मातीची भांडी करणारा - कुंभार
मृत्यूवर विजय मिळवणारा - मृत्युंजय
रणांगणावर आलेले मरण - वीरमरण
रोग्यांची शुश्रुषा करणारी - परिचारिका
लग्नासाठी जमलेले लोक - वर्हाडी
लहानांपासून वृद्ध माणसांपर्यंत - आबालवृद्ध
लाकूडकाम दरणारा - सुतार
लाज नाही असा - निर्लज्ज
लागत नाही असा - अथांग
वाद्य वाजवणारा - वादक
वाडवडिलांनी मिळवलेली - वडिलोपार्जित
विनामुल्य पाणी मिळण्याची जागा - पाणपोई
विमान चालवणारा - वैमानिक
व्याख्यान देणारा - व्याख्याता
शत्रूकडील बातमी काढणारा - हेर
शत्रूला सामील झालेला - फितूर
शेती करणारा - शेतकरी
शोध लावणारा - संशोधक
श्रमांवर जगणारा - श्रमजीवी
सतत काम करणारा - दिर्घोद्योगी
स्तुती गाणारा - भाट
सर्व इच्छा पूर्ण करणारा वृक्ष - कल्पवृक्ष
सर्व इच्छा पूर्ण करणारी गाय - कामधेनू
स्वर्गातील इंद्राची बाग - नंदनवन
स्वतः श्रम न करता खाणारा - ऐतखाऊ
स्वतःचा स्वार्थ न पाहणारा - निःस्वार्थी
संकटे दूर करणारा - विघ्नहर्ता
सूर्य उगवण्याची घटना - सूर्योदय
सूर्य मावळण्याची घटना - सूर्यास्त
सोन्याचांदीचे दागिने करणारा - सोनार
हत्तीला काबूत ठेवणारा - माहूत
हाताच्या बोटात घालायचं दागिना - अंगठी
हिमालयापासून कन्याकुमारीपार्यंत होडी चालवणारा - नावाडी
No comments:
Post a Comment